| Lekcja z ekonomią | Złote Szkoły NBP | Warsztat uczniowski |
1. Scenariusz debaty
2. Przebieg debaty
Debata szkolna Złote Szkoły NBP
„ Poznajemy bank centralny”.
Debata podsumowująca III edycję programu Złote Szkoły NBP miała miejsce 27 lutego 2023 roku w siedzibie NBP w Katowicach. Brała w niej udział drużyna ambasadorów edukacji ekonomicznej oraz eksperci finansowi i nauczyciel naszej szkoły.
Tematem debaty brzmiał : Poznajemy Bank Centralny. Debata była elementem programu Złote Szkoły NBP obok warsztatów uczniowskich i lekcji z ekonomią.
Wydarzenie rozpoczęło się od przywitania się z ekspertami, którzy brali w nim udział. Debatę moderowaną prowadził Filip Breur uczeń klasy 8d, Ambasador Edukacji Ekonomicznej w SP 42
Ekspertami byli:
Pan Mariusz Siembiega – zastępca dyrektora Oddziału NBP w Katowicach
Pan Bartosz Łuczywo – Główny Specjalista Oddziału Okręgowego NBP w Katowicach
Pan Bartosz Łuczywo rozpoczął spotkanie i przedstawił Pana Mariusza Siembiegę dyrektora oddziału NBP.
Ekspertów powitał Filip Breur i rozpoczął właściwą część debaty, podczas której chętni do zadawania pytań, prosili o odpowiedź wybranego eksperta, którego wskazywali zadając pytanie. Pytania dotyczące tematu przewodniego debaty zadawali Ambasadorowie Edukacji Ekonomicznej:Weronika Czaja, Bartosz Olszak, Maja Śledzikowska, Alan Jakubowski, Dawid Wilczek, Filip Broda, Piotr Winkler i Piotr Pabiańczyk.
Na pytanie: Co to znaczy, że NBP jest bankiem emisyjnym? – odpowiadał dyrektor Mariusz Siembiega.
NBP jest bankiem emisyjnym, bo na podstawie polskiego prawa ma funkcję emisji znaków pieniężnych, czyli banknotów i monet, które są prawnymi środkami obiegowymi w Polsce. Można nimi regulować płatności. Tylko NBP może emitować prawne środki płatnicze w Polsce. Wszystkie inne instytucję mogę wydawać elementy qazi-numizmatyczne, kolekcjonerskie które nie są ani numizmatami, ani środkami pieniężnymi wg polskiego prawa. Jako przykład można podać banknot 500 zł z wizerunkiem Polska Jagiellońska wydany przez Złocony NBP. Nie jest to w świetle polskiego prawa znak pieniężny, ani nawet numizmatyk. Jak wiadomo produkcja monet i banknotów też kosztuje i jako ciekawostkę mogę powiedzieć, że przez pewien czas produkcja groszowych monet była droższa niż ich wartość nominalna. Po zmianie surowca już taka sytuacja nie występuje. Wszystkie środki płatnicze produkuje wyłącznie Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych Spółka Skarbu Państwa.
Dyrektor Mariusz Siembiega wyjaśnił czym różni się emisja od produkcji pieniądza.
Emisja jest to wpuszczanie do obiegu nowego pieniądza. Zależne od oceny i analizy założeń ekonomicznych i sytuacji finansowej państwa. Produkcja pieniądza to produkowanie wcześniej emitowanych znaków pieniężnych. Na zlecenie NBP banknoty produkowane są przez PWPW, natomiast monety są produkowane przez mennicę.
Pan dyrektor poinformował także jakie typy zabezpieczeń chronią banknoty przed fałszerstwami i czy można samodzielnie nauczyć się je rozpoznawać.
Zabezpieczenia są różne. Banknoty polskie są jedne z lepiej zabezpieczonych na świecie. Rzadko zdarzają się fałszerstwa złotówek, ale zdarzają się fałszywe monety 5zł. NBP jest w stanie to wykryć za pomocą bardzo czułych maszyn. Częściej dochodzi do fałszowania banknotów euro ze względu na ich powszechność. Ostatnio został wydany kolekcjonerski banknot z Mikołajem Kopernikiem, który jest praktycznie nie do podrobienia. Nie opłaca się podrabiać banknotów, kary za to są naprawdę poważne. Zdarzają się oczywiście przypadki fałszowania banknotów przez różne osoby np. dzieci lub młodych ludzi usiłujący płacić fałszywymi banknotami na targowiskach. Grozi to jednak długotrwałym przebywaniem w areszcie.
Odpowiedział również: Jakie zmodernizowane zabezpieczenia polskich banknotów obiegowych wprowadzono w ostatnich latach?
Do rozpoznawania banknotów często potrzebne są nie tylko światło nie tylko dotyk, lecz także światło ultrafioletowe i podczerwone. Pan Bartosz Łuczywo pokazał później wszystkie zabezpieczenia w prezentacji. Korona w owalu, której pełny obraz tworzy się podczas oglądania banknotu pod światło, wyczuwalne przy dotyku oznaczenie nominału, dla osób niewidomych. Można było zobaczyć jak wszystkie rodzaje zabezpieczeń widać w świetle UV
Pan Mariusz Siembiga powiedział na czym polega niezależność NBP.
Narodowy Bank Polski (NBP) jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej. Wypełnia zadania określone w Konstytucji RP, ustawie o Narodowym Banku Polskim i ustawie Prawo bankowe. Wymienione akty prawne gwarantują niezależność NBP od innych organów państwa.
Niezależność jest zapisana w prawie. Polega na tym, że Prezes jest nie do odwołania. Prezes jest powoływany tak jak prezydent. Nie może być on odwołany, chyba że popełni przestępstwo, zostanie skazany lub sam zrezygnuje. Jest to jeden z podstawowych elementów niezależności. W ustawie jest zapisane, że NBP dba o odpowiedni poziom inflacji przy wspomaganiu polityki gospodarczej rządu.
Pan dyrektor Siembiega przedstawił jakie zadania stoją przed NBP
Podstawowym zadaniem NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP. Zgodnie z opracowaną przez Radę Polityki Pieniężnej Strategią Polityki Pieniężnej po 2003 roku, celem NBP jest ustabilizowanie inflacji na poziomie 2,5 proc. z dopuszczalnym przedziałem wahań +/- 1 punkt
Procentowy. poziom inflacji jest dużo wyższy. Na skutek wzrostów energetycznych ceny były wyższe nie tylko mechanizmów rynkowych tylko w ramach przygotowań do wojny z Ukrainą, Rosją zaczęła ograniczać wysyłanie gazu do Europy, co powoduje jak jest czegoś niedobór powoduje wzrost cen. Teraz wzrosty cen trwają. 17% inflacji to dużo więcej niż 2,5%. Rada polityki pieniężnej ustala zawartość stóp procentowych, aby można było ją ograniczyć, ale nie kosztem zbyt wielkiego obciążania gospodarki, bo wtedy groziłoby nam bezrobocie. Od tego jest Rada Polityki pieniężnej, bank, rząd, aby sprowadzić tą inflację do dwucyfrowej liczby.
Pan Mariusz Siembiga przybliżył i wyjaśnił funkcje NBP.
NBP pełni trzy podstawowe funkcje: banku emisyjnego, banku banków oraz centralnego banku państwa.
Funkcja emisyjna to emitowanie znaków pieniężnych, monet, banknotów. Jeśli chodzi o bank banków to NBP obsługuje banki komercyjne. W bankach komercyjnych ja, wasi rodzice i pan Bartosz mamy swoje konta. Aby te banki miały pieniądze, muszą je kupić w NBP. Codziennie te pieniądze są kupowane. Po otrzymaniu przelewu na konto NBP, firmy samochody banków komercyjnych przyjeżdżają do nas i odbierają pieniądze. Potem te banknoty trafiają do bankomatów, supermarketów. Natomiast bank państwa wszystkie istotne instytucje państwowe mają konta w NBP. Konta nie są dostępne dla obywateli lub firm komercyjnych.
Pan Mariusz Siembiga odpowiedział również na pytanie czym zajmują się poszczególne organy NBP i na jak długo są wybierane.
Organami Narodowego Banku Polskiego są: Prezes NBP, Rada Polityki Pieniężnej oraz zarząd NBP. Prezes jest wybierany na 6 lat głosami sejmu na wniosek premiera. Trzej członkowie Rady Polityki Pieniężnej są wybierani przez sejm trzej przez senat i trzej przez prezes rady polityki pieniężnej. Rada polityki pieniężnej zajmuje się ustalaniem stóp procentowych, prezes NBP zajmuje się zarządzaniem NBP i jest takim organem, który może wydawać akty prawne. Zarząd NBP zajmuje się zarząd zajmuje się zarządzaniem pracą NBP.
Pan Mariusz Siembiga wyjaśnił w jaki sposób NBP dba o płynność, sprawność i bezpieczeństwo systemu płatniczego.
Ważnym celem NBP jest dbałość o stabilność systemu finansowego. W ramach pełnionych funkcji nadzorczych i regulacyjnych NBP dba o płynność, sprawność i bezpieczeństwo systemu płatniczego. NBP reguluje obieg gotówki w Polsce nie tylko wobec własnych działań, ale również wobec działań banków komercyjnych. Jeśli chodzi o obieg gotówki to przepisy które wydaje prezes NBP obowiązują też innych. To są szczegóły które trudno wyjaśnić, jeśli nie ma się z tym do czynienia. Na przykład mamy działania dotyczące depozytu dwustronnego, znaczy to że banki komercyjne mogą zostawić sobie nasze pieniądze u siebie, albo ich pieniądze również nie przekazywać od razu tylko wprowadzać w obieg po przeliczeniu u siebie. Systemy sprawozdawcze u nas jest też taki bank zajmuje się także ilością inwestycji obcych w Polsce i inwestycji podmiotów polskich za granicą. Obce firmy inwestujące u nas muszą poinformować NBP o tych inwestycjach.
Do głównych obszarów działalności NBP należy funkcja emisyjna, regulowanie systemu działalności bankowego, funkcja edukacyjna, bank banków, statystyczna. Przeprowadzanie badań statystycznych.
Pan Mariusz Siembiga przybliżył nam jak przebiega Zarządzanie ryzykiem w NBP.
Mamy komórki, które zajmują się identyfikowaniem ryzyka. Po zidentyfikowaniu ryzyka następuje ich opisanie i sprocedurowanie działań, aby nie ryzyka się nie objawiły. Jeżeli są ryzyka to ważne abyśmy mieli określone zidentyfikowane pola, gdzie słabsze punkty mogą być więc ryzyka mogą się ujawnić. Mamy znacznie rozbudowany system procedur i to umożliwia nam to, aby nie doszło do poważniejszych działań
Na zakończenie, gdy wszystkie pytania zostały zadane, podziękowania złożył prowadzący debatę.
Szanowni Państwo eksperci –
Dyrekcja, Grono Pedagogiczne oraz uczniowie Szkoły Podstawowej nr 42 w Sosnowcu składają serdeczne podziękowania za przekazanie cennej wiedzy dotyczącej Narodowego Banku Polskiego w ramach ogólnopolskiego programu„ Złote Szkoły NBP”. Dzięki Państwa życzliwości, pomocy i zaangażowaniu nasi uczniowie mogli już teraz poznać tajniki najważniejszego banku w Polsce oraz dowiedzieć się, że bank centralny zajmuje się też wieloma innymi rzeczami – od emitowania i sprzedaży monet kolekcjonerskich, przez zarządzanie rezerwami dewizowymi aż po działalność… edukacyjną i tym samym zweryfikować swoje wyobrażenia o Banku Centralnym z rzeczywistością. Jesteśmy przekonani, że zdobyta wiedza umożliwi naszym uczniom mądre planowanie przyszłości, a zdobyte umiejętności zaprocentują przez całe życie.
DZIĘKUJEMY Drużyna Ambasadorów Edukacji Ekonomicznej
w Szkole Podstawowej nr 42 w Sosnowcu
4. Relacja on-line na facebooku szkoły
5. Fanpage do debaty na facebooku
6. Infografika z debaty
7. Artykuł
W poniedziałek 27.02.2023 w Katowickiej siedzibie NBP odbyła się podsumowująca program Złote Szkoły NBP debata. Podczas tego wydarzenia ambasadorzy edukacji ekonomicznej w naszej szkole zadawali pytania obecnym ekspertom, a oni na nie odpowiadali.
Temat debaty brzmiał “Poznajemy bank centralny”. Podczas debaty poruszono kwestie do czego bank jest powołany i jakie spełnia funkcje oraz czym jest emisja pieniądza, czym różni się od jego produkcji. Jak bank dba o płynność, sprawność i bezpieczeństwo systemu płatniczego. Na czym polega jego niezależność. Czym zajmują się poszczególne organy NBP i na jak długo są wybierane. Jednym z ciekawszych tematów była informacja jakie typy zabezpieczeń chronią banknoty przed fałszerstwami i jak można samodzielnie nauczyć się je rozpoznawać.
Bartosz Olszak, klasa 8c
8. Fotorelacja
9. Podziękowania
| Lekcja z ekonomią | Złote Szkoły NBP | Warsztat uczniowski |