Zakres treści na I stopień wojewódzkiego konkursu z historii:
(program klasy 5 i 6).

 
 
1. Cywilizacje starożytne:

a) porównanie koczowniczego trybu życia z osiadłym;

b) cywilizacje Starożytnego Wschodu (Mezopotamii, Egiptu i Izraela) oraz cywilizacje starożytnej Grecji i Rzymu – lokalizacja w czasie i przestrzeni oraz charakterystyka struktur społecznych i systemu wierzeń;

c) systemy sprawowania władzy oraz organizacja społeczeństwa w Egipcie, Atenach peryklejskich i Rzymie;

d) najważniejsze osiągnięcia kultury materialnej i duchowej świata starożytnegow różnych dziedzinach: filozofii, nauce, architekturze, sztuce, literaturze;

e) narodziny oraz rozprzestrzenianie się chrześcijaństwa.

 
2. Świat islamski i Bizancjum:

a) zasięg podbojów arabskich i ich wpływ na Europę;

b) zasięg i osiągnięcia cesarstwa bizantyjskiego;

c) dostrzeganie różnic między chrześcijaństwem wschodnim i zachodnim.

 
3.Władza, społeczeństwo i kultura średniowiecznej Europy:

a) państwo Franków;

b) rozłam w Kościele w XI wieku;

c) relacje pomiędzy władzą cesarską a papieską;

d) system lenny i podziały społeczne w średniowieczu;

e) życie średniowiecznego miasta i wsi;

f) kultura rycerska;

g) styl romański i styl gotycki;

h) rola Kościoła (w tym zakonów) w dziedzinie nauki, architektury, sztuki i życia codziennego.

 
4. Polska w okresie wczesnopiastowskim:

a) państwo pierwszych Piastów i umiejscowienie go w czasie i przestrzeni;

b) okoliczności przyjęcia chrztu przez Piastów oraz następstwa chrystianizacji Polski;

c) kryzys, odbudowa i rozwój państwa Piastów za rządów Kazimierza Odnowiciela i Bolesława Śmiałego;

d) dokonania Bolesława Krzywoustego.

 
5. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego:

a) przyczyny oraz skutki rozbicia dzielnicowego;

b) przemiany społeczne i gospodarcze, z uwzględnieniem ruchu osadniczego;

c) sytuacja międzynarodowa ziem polskich w okresie rozbicia dzielnicowego;

d) proces zjednoczenia państwa polskiego na przełomie XIII i XIV wieku.

 
6. Polska w XIV – XV wieku:

a) rozwój terytorialny państwa polskiego w XIV i XV wieku;

b) dokonania Kazimierza Wielkiego w dziedzinie polityki wewnętrznej oraz w polityce zagranicznej;

c) unia Polski z Litwą;

d) związki Polski z Węgrami w XIV i XV wieku;

e) relacje polsko-krzyżackie w XIII-XV wieku;

f) rozwój monarchii stanowej i uprawnień stanu szlacheckiego (do konstytucji nihil novi).

 
7. Wielkie odkrycia geograficzne:

a) przyczyny i skutki odkryć geograficznych;

b) najważniejsze dokonania odkrywców na przełomie XV i XVI wieku.

 
8. Europa w XV i XVI wieku:

a) cechy renesansu europejskiego i najważniejsze osiągnięcia przedstawicieli tej epoki

b) przyczyny i następstwa reformacji;

c) kontrreformacja w Kościele katolickim.

 
9. Polska i Litwa w czasach ostatnich Jagiellonów:

a) najważniejsze wydarzenia w dziedzinie polityki wewnętrznej ostatnich Jagiellonów;

b) polityka zagraniczna ostatnich Jagiellonów;

c) unia realna pomiędzy Polską a Litwą;

d) demokracja szlachecka;

e) życie gospodarcze w XVI wieku;

f) największe osiągnięcia polskiego renesansu;

g) reformacja na ziemiach polskich.

 
10. Rzeczpospolita Obojga Narodów i jej sąsiedzi w XVI i XVII wieku:

a) stosunki wyznaniowe i narodowościowe w Rzeczypospolitej oraz główne założenia konfederacji warszawskiej;

b) okoliczności uchwalenia artykułów henrykowskich i zasady wolnej elekcji.

c) przyczyny i skutki wojen Rzeczypospolitej z Rosją, Szwecją i Turcją;

d) przyczyny i następstwa powstania Bohdana Chmielnickiego na Ukrainie;

e) zakres chronologiczny i zasięg terytorialny potopu szwedzkiego;

f) najważniejsze bitwy w XVII wieku: pod Kircholmem, Kłuszynem, Chocimiem, Zbarażem, Beresteczkiem, Wiedniem;

g) kultura baroku – przykłady architektury i sztuki.

 
11. Europa w XVII i XVIII wieku:

a) monarchia absolutna na przykładzie Francji Ludwika XIV;

b) idee oświecenia w nauce, literaturze, architekturze i sztuce;

c) reformy oświeceniowe w Prusach, Rosji i Austrii.

 
12. Rzeczpospolita Obojga Narodów w I połowie XVIII wieku:

a) przejawy kryzysu państwa w epoce saskiej;

b) pozycja międzynarodowa Rzeczypospolitej w czasach saskich.

 
13. Powstanie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej:

a) przyczyny i następstwa amerykańskiej wojny o niepodległość;

b) wkład Polaków w walkę o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

 
14. Wielka rewolucja we Francji:

a) główne przyczyny rewolucji i jej rezultaty;

b) Deklaracja praw człowieka i obywatela.

 
15. Rzeczpospolita w dobie stanisławowskiej:

a) przykłady naprawy państwa za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego;

b) obrady Sejmu Wielkiego oraz najważniejsze postanowienia Konstytucji 3 maja;

c) konfederacja targowicka i jej następstwa;

d) polskie oświecenie i przykłady sztuki okresu klasycyzmu.

 
16. Walka o utrzymanie niepodległości w ostatnich latach XVIII wieku:

a) zmiany terytorialne w Rzeczpospolitej w czasie rozbiorów;

b) przyczyny i skutki powstania kościuszkowskiego;

c) przyczyny wewnętrzne i zewnętrzne upadku Rzeczypospolitej.

 
17. Epoka napoleońska:

a) wojny napoleońskie;

b) utworzenie Legionów Polskich we Włoszech;

c) powstanie Księstwa Warszawskiego, jego ustrój i terytorium;

d) przemiany polityczno-ustrojowe i społeczno-gospodarcze w Europie w okresie napoleońskim;

e) postawy Polaków wobec Napoleona i stosunek Napoleona do sprawy polskiej.